Türkiye ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 2,3 büyüdü: Büyümenin kaynağı ne?
GSYH yıllık yüzde 2,3 artarken çeyreklik büyüme yüzde 1,1 oldu. Tarım ve bilgi-iletişim öne çıktı; aynı veri setinin hemen ardından Temmuz işsizliği yüzde 8,1'e yükseldi. Manşetler birlikte okunduğunda büyümenin hızı kadar bileşimi de önem kazanıyor.
Kısa cevap: Türkiye ekonomisi ne kadar büyüdü?
Türkiye ekonomisi 2026'nın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,3 büyüdü. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH ise bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,1 arttı. Cari fiyatlarla ikinci çeyrek GSYH 19 trilyon 869 milyar 747 milyon TL, dolar bazında 438 milyar 347 milyon dolar oldu. Yıllık oran ekonominin geçen yıla göre düzeyini, çeyreklik oran ise son üç aydaki ivmeyi gösterdiği için iki rakam birlikte okunmalı.
Büyümeyi hangi sektörler taşıdı?
En güçlü yıllık katma değer artışı yüzde 13,3 ile tarım, ormancılık ve balıkçılıkta görüldü. Bilgi ve iletişim yüzde 8,6, kamu yönetimi-eğitim-sağlık yüzde 4,0, sanayi yüzde 2,4, finans ve sigorta yüzde 2,1 büyüdü. Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetlerindeki artış yüzde 0,5 ile sınırlı kaldı; inşaat katma değeri yüzde 1,9 azaldı. Bu dağılım, yüzde 2,3'lük manşetin ekonomi genelinde aynı hızla oluşmadığını gösteriyor.
Tüketim, yatırım ve dış ticaret ne söyledi?
Yerleşik hanehalklarının tüketimi yıllık yüzde 3,5, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 0,6 arttı; devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1,8 geriledi. Mal ve hizmet ihracatı yüzde 3,4 artarken ithalat yüzde 6,4 azaldı. İhracat ile ithalatın ters yönlü hareketi net dış talebin büyümeye destek verdiğine işaret ediyor; buna karşılık yatırımlardaki sınırlı artış, kapasite genişlemesinin gücü açısından izlenmesi gereken daha temkinli bir sinyal.
Temmuz işsizliği neden aynı tabloda önemli?
TÜİK'in aynı gün açıkladığı Temmuz verisinde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı aylık 0,5 puan artarak yüzde 8,1'e çıktı. İstihdam 388 bin kişi azalarak 32 milyon 362 bine, istihdam oranı yüzde 48,3'e geriledi. Geniş tanımlı atıl işgücü oranı da 1,8 puan artarak yüzde 30,6 oldu. GSYH ile aylık işgücü verisi aynı dönemi birebir ölçmez; yine de büyümenin işgücü piyasasına ne ölçüde yayıldığını anlamak için birlikte izlenmeleri gerekir.
BIST, TL ve faiz görünümü açısından ne anlama geliyor?
Sektörel ayrışma BIST şirketlerini farklı kanallardan etkileyebilir: tarım ve sanayideki katma değer artışı üretim odaklı şirketler için faaliyet zemini sunarken, inşaattaki daralma ve yatırımlardaki sınırlı artış şirket bazında seçiciliği artırabilir. TL ve tahvil tarafında büyüme tek başına yön vermez; 3 Eylül enflasyonu ve 10 Eylül TCMB karar metni daha doğrudan fiyatlama girdileridir. İşgücü piyasasındaki zayıflama iç talep ve ücret baskıları açısından ayrıca izlenecek.
Şimdi hangi veriler izlenmeli?
İlk durak 3 Eylül'de açıklanacak Ağustos enflasyonu. Ardından 10 Eylül'deki TCMB faiz kararı, sanayi üretimi, perakende satışlar ve bir sonraki işgücü bülteni büyümenin üçüncü çeyreğe taşınıp taşınmadığını gösterecek. Yüzde 2,3'lük tek bir GSYH oranından kur, faiz veya hisse yönü çıkarmak doğru değildir; verinin bileşimi ve sonraki göstergeler belirleyicidir. Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.