Bilanço bir fotoğraftır, gelir tablosu bir dönemdir
Bilanço belirli bir tarihte şirketin varlıklarını, yükümlülüklerini ve özkaynaklarını gösterir. Temel eşitlik varlıklar = yükümlülükler + özkaynaklardır. Kasadaki para varlık; banka kredisi yükümlülük; birikmiş kâr özkaynağın bir parçasıdır. Gelir tablosu ise bu iki tarih arasındaki faaliyet sonucunu anlatır. Bu yüzden yıl sonu bilançosunu altı aylık gelir tablosuyla gelişigüzel karşılaştırmak yerine rapor tarihini, dönemi ve kullanılan para birimini baştan kaydedin.
Örnek: kârlı görünen şirketin ödeme sorunu
Varsayımsal bir şirketin dönen varlıkları 120 milyon TL, kısa vadeli yükümlülükleri 100 milyon TL olsun. Cari oran 1,20; net işletme sermayesi 20 milyon TL’dir. Ancak dönen varlığın 80 milyonu stok, 30 milyonu alacak ve yalnız 10 milyonu nakitse bu oran tek başına rahat ödeme gücü göstermez. Yarın ödenecek 25 milyon TL borç için stokun ne zaman satılacağı ve alacağın ne zaman tahsil edileceği belirleyicidir. Örnek bir şirket verisi değildir.
Borcu tutarıyla birlikte vadesinden okuyun
Finansal borç ile ticari borcu ayırın. Kredinin para birimini, faiz yapısını, kısa vadeye geçen bölümünü ve teminatını inceleyin. Toplam borç aynı kalırken kısa vadeli kısmın büyümesi refinansman ihtiyacını artırabilir. Net borç hesabında kullanılan nakdin gerçekten serbestçe kullanılabilir olup olmadığını dipnotlardan kontrol edin. Bloke nakit, iştiraklerdeki para ve farklı ülkelerde tutulan tutarlar aynı ödeme esnekliğine sahip olmayabilir.
Özkaynak büyümesinin kaynağı
Özkaynak artışı her zaman nakit yaratıldığı anlamına gelmez. Dönem kârı, sermaye artırımı, yeniden değerleme ve kur çevrim farkı ayrı etkiler yaratabilir. Özkaynak değişim tablosu bu köprüyü gösterir. Aynı şekilde varlık satışının bilanço büyüklüğünü azaltması tek başına işletmenin küçüldüğünü kanıtlamaz. Varlığın neden satıldığı, satış bedelinin tahsilatı ve paranın borç ödemesine mi yeni yatırıma mı gittiği ayrıca okunmalıdır.
Raporu kapatmadan önce beş kontrol
Önce önceki dönemle aynı kapsamı karşılaştırın: konsolide ve bireysel tabloları karıştırmayın. Sonra alacak ve stok artışını satış büyümesiyle yan yana koyun. Borç vadesini ve kur riskini kontrol edin. Denetçi görüşünü, ilişkili tarafları ve taahhütleri dipnotlardan okuyun. Son olarak nakit akış tablosuna geçin. Bilanço tek başına şirketin değerini, gelecekteki kârını veya hisse fiyatının yönünü söylemez; hangi soruyu araştırmanız gerektiğini gösterir.
Kaynaklar ve ileri okuma
Sayısal örnekler açıklama amacıyla kurulmuş senaryolardır; şirket verisi, banka teklifi veya güncel vergi oranı değildir.
Bu içerik genel bilgilendirme ve finansal eğitim amaçlıdır. Kişisel yatırım tavsiyesi, alım veya satım önerisi değildir.